CCS2 hoort op de Nationale Wetenschaps Agenda, om CO2 negatief te worden

De combinatie van CCS2 en biomassa teelt op zee maakt centrales CO2 negatief

De combinatie van CCS2 en biomassa teelt op zee maakt centrales CO2 negatief

Moeten we kolencentrales sluiten om hun CO2 uitstoot, of ze verplicht CCS2 opleggen? Sluiten van kolencentrales, zoals GroenLinks en Greenpeace wil, veroorzaakt elders CO2 uitstoot, het waterbed effect. CCS2 inbouwen, reduceert onze CO2 uitstoot echt. En levert Nederland een innovatief export product op, dat we naar duizenden andere centrales kunnen verkopen. CO2 reductie als export product. Zowel CCS als CCS2 maken de stroom duurder, maar dat is het energiearchitectuur principe de vervuiler betaalt.
Ouderwetse CCS vangt de CO2 van de centrale, maar pompt het vervolgens in de grond. dat is niet duurzaam, want die put met CO2 moet eeuwig bewaakt worden. Met CCS2 fixeer je de CO2 met Olivijn, zodat het een vaste stof wordt, permanent. Het poeder verkoop je weer als vulstof voor beton, verf of papier. CCS kost geld, CCS2 levert geld op, dankzij innovatie.

De energie route van de Nationale Wetenschaps Agenda wil dat energie zo mogelijk CO2 negatief wordt opgewekt, daarvoor is nog wel wat wetenschappelijk werk nodig. Maar CO2 negatief is een gezond architectuur principe, want er is nu al te veel CO2 voor 2 graden opwarming.  Helaas wil de politiek dat nog niet zien. Maar juist dit soort principes voor onze energiearchitectuur, maken deze belangen beter communiceerbaar naar politici.
Daarbij zijn natuurlijk ook architectuur plaatjes handig, waarbij dit soort principes uitleggen, waarom keuzes gemaakt worden. Architectuur principes zijn een geabstraheerde belangen afweging
De Nationale Wetenschaps agenda moet motiveren waarom onderzoeks geld juist naar energie wetenschappers moet gaan.
Dat geld investeren we als samenleving, omdat het wetenschaps werk waardevolle kennis en oplossingen oplevert. Daardoor creeren we meer werk, welvaart en welzijn voor nederlanders en de rest van de wereld.

CCS2 levert handel en werk op, naast CO2 reductie

Dit blog legt uit waarom en hoe kolencentrales daar een bijdrage aan leveren. En waar die extra Nederlandse bedrijvigheid dan in gaat zitten, de Noordzee
Eerst de energiearchitectuur, en de architectuur principes.

Energiearchitectuur voor Nederland
Nu stoken kolencentrales kolen en wat houtsnippers uit Canada, en de CO2 gaat zo de lucht in. Die CO2 uitstoot is een urgenter probleem dan die houtsnippers, dus eerste prioriteit is alle centrales de CO2 laten afvangen, en fixeren met Olivijn, CCS2.
Want alleen maar sluiten van centrales, verplaatst onze CO2 uitstoot naar buitenlandse centrales.
Windparken bouwen, en zonnepanelen installeren moeten we ook doen en versnellen, maar daar kunnen we niet op wachten. CO2 reductie is urgenter dan duurzaam worden. Dat is dus een belangrijk architectuur principe van onze energiearchitectuur.

Straks hebben we dus veel windmolens, op het land in eigendom bij huishoudens, en op zee van Nederlandse burgers en bedrijven en overheden, met Volksaandelen Noordzee Wind.
Maar die centrales met CCS2 zijn ook dan nodig voor perioden met te weinig wind en zon.
Wellicht vindt de wetenschap nieuwe opslag technieken, om de centrales overbodig te maken, voorlopig zijn ze nodig. En met CCS2 zijn ze inieder geval klimaat neutraal, en dat doen ze goedkoop, straks.
Met regelgeving zorgen we dat duurzaam goedkoper is dan fossiel. Het architectuur principe Voorrang voor duurzaam  is er al, al kan het beter geimplementeerd worden. Dan kunnen de bestaande centrales de stroomprijs niet omlaag manipuleren als er veel wind is.

Biomassa teelt in zee, in een circulair proces, wordt met CCS2 CO2 negatief

Een belangrijke uitdaging voor de energie wetenschap is hoe de zee is te benutten voor het opvangen van energie.
Een architectuur principe is dat we alle lokaal beschikbare duurzame bronnen benutten. Dus liever geen houtsnippers uit Canada, maar biomassa uit de Noordzee. De Noordzee krijgt al windmolens, maar ze vangt ook veel zon op. Die zon kunnen we niet met zonnepanelen gaan opvangen, hoewel? Maar de natuur is vast te verleiden de zon om te zitten in biomassa, op welke manier dat kan, moeten ze nog uitzoeken, maar die zon op de Noordzee wordt nu nog zwaar onderbenut.
Die biomassa die straks, wellicht uit de noordzee komt, kan verwerkt worden tot vliegtuig brandstof, en het residu kan in de kolencentrales, wellicht.
Dan fixeren de centrales de CO2 uit de Noordzee met CCS2, en hebben we een CO2 negatief energie systeem. Nederland als voormalig fossiele vervuiler, levert dan een eigen bijdrage aan het reduceren van het klimaat probleem.
Dit is het idee, een deel van de energiearchitectuur van Nederland.

Ook de kennis en vaardigheid om zee te benutten voor de teelt van biomassa, met een circulair proces, is ook een heel belangrijk export product. Is dit een haalbare route voor de Nederlandse wetenschap en bedrijfsleven?

De benodigde kennis en technologie in het kader van de Nationale Wetenschaps Agenda

CCS2 de verbeterde versie van CCS waarbij CO2 niet meer in de grond gepompt wordt

Bij gewone CCS wordt CO2 uit de verbrandings gassen gefilterd en in de grond gepompt. Dat afvangen is al een tijdje een bekend proces, het kost alleen energie, warmte.
De afgevangen CO2 wordt in de oude gas en olievelden gepompt, dat gebeurt nu al, om meer gas en olie uit zo’n put te halen.
Bij CCS2, wordt de afgevangen CO2 omgezet in vaste stof. Dat gebeurt met bijvoorbeeld Olivijn, een vulkanisch mineraal dat reageert met CO2 alks de druk en temperatuur maar hoog genoeg zijn. Voor dit proces van CO2 fixeren is al een apparaat. het Gravity Pressure Vessel, een dubbelwandige reageerbuis van een kilometer diep in de grond. Daar gaat modder van gemalen Olivijn in, met CO2, en er komt modder van magnesiumcarbonaat uit. Onderin is de druk hoog genoeg. Er komt warmte vrij bij deze reactie, die kan mooi gebruikt worden bij het afvangen van de CO2.
Echter, dit proces is op laboratorium schaal getest, nu nog een praktijk proef, pilot en opschaling.

Dit is urgent, omdat het een grote verbetering van de ouderwetse CCS, en omdat er vele centrales zijn, die voorlopig nog door gaan met CO2 produceren

 Biomassa teelt op zee, en hoe dat circulair aan land te krijgen, en te benutten

De zee ontvangt heel veel energie van de zon. Dat is om te zetten in biomassa, meer dan nu gebeurt. Maar de zee is nu nog het domein van jagers verzamelaars, vissers. Ook al zijn hun schepen geavanceerd, en moeten we ze hun gang laten gaan, de energie die de zee krijgt, moet ook benutten worden voor biomassa teelt, omdat daarmee CO2 gevangen wordt. Daar gaat het om, omdat we meer CO2 uit de atmosfeer moeten halen dan er in komt. In Parijs is wel afgesproken dat de wereld moet streven naar een temperatuur stijging van hooguit 1,5 graad. Maar in 2000 zat er al genoeg CO2 in de atmosfeer voro 2 graden opwarming. Het duurt alleen ca 40 jaar, voordat dat die CO2 tot 2 graden opwarming leidt, er moet namelijk heel veel massa opgewarmd worden, zoals al dat zeewater.
Dus gevraagd:
Goedkope, met de natuur werkende processen en organismen die sneller CO2 vangen, en die ook nog te oogsten zijn, of zelf in filters achter blijven.

Hoe is Nederland gepositioneerd voor CCS2 en biomassa teelt op zee?

Goed.
We hebben de Noordzee, voedselrijk, vlakbij, waar wachten we op?
We hebben de logistieke capaciteit en handel om de wereld van Olivijn te voorzien voor CCS2.
We hebben het geld om de benodigde kennis en technieken te ontwikkelen.

Sterke punten van Nederland

CCS2 is bedacht en uitgeprobeerd. Het moet nu opgeschaald worden. En de overheid zal als marktmeester moeten optreden, zodat het wordt toegepast. Bijvoorbeeld door CCS te verplichten, of een minimum CO2 basis prijs in te voeren, of een CO2 tax. Deze maatregelen kan Nederland gewoon zelf nemen, maar dan is ook een import heffing op de CO2 inhoud nodig voor alle of een deel van de producten die we importeren
De energietransitie is altijd een samenwerking of mix van technologie, innovatie EN passende regelgeving.

Voor de biomassa teelt op zee hebben we de beroemdste agrarische universiteit op de wereld, Wageningen. Dat ze nog geen klant en klaar, en betaalbaar proces hebben voor biomassa teelt op zee, is wel een indicatie dat het niet simpel is, en dat er waarschijnlijk nog veel echt wetenschappelijk werk nodig is.

Welke samenwerkingsverbanden zijn nodig voor CCS2 en biomassa teelt op zee?

De nieuwe kolencentrale op de maasvlakte zou al CCS gaan doen, dus kunnen ze de afgevangen CO2 meteen met CCS2 omzetten in vaste stof. In Rotterdam zijn vast bedrijven die goed zijn in proces installaties, die in straat zijn zo’n kilometer diepe reageerbuis goed te laten werken. Bedrijven als Shell hebben ervaring met boren en het in stand houden van diepe gaten in de grond, en Shell heeft wel wat goed te maken, met CO2 uitstoot.

De kansen voor CCS2 en biomassa teelt op zee zijn enorm

Er zijn duizenden kolencentrales op de wereld, nog zonder CCS2. Dus een enorme markt, want CO2 reductie is een opgave voor elk land.
Een kolencentrale heeft ongeveer even veel Olivijn nodig als het steenkool verstookt, dat is handel. En landen die nu veel verdienen aan steenkool, zoals Polen, hoeven daar niet meteenmee te stoppen, als ze maar CCS2 toepassen. Het is niet duurzaam om steenkool te stoken, maar ze doen de rest van de wereld geen kwaad. Dus volgens de duurzaam definitie, de mogelijkheden voor de wereld na ons niet beperken, komen kolenlanden zo toch een heel eind.
Wellicht dat zeestromimgs mensen kunnen samen werken met biologen aan de ene kant en met offshore mensen en de visserij aan de andere kant voor de oogst.

Biomassa teelt op zee is niet alleen nuttig om “brandstof” voor kolencentrales te telen. Misschien moeten we dat opstoken ook helemaal niet meteen doen, maar eerst allerlei mooie andere stoffen van maken. Dus biomassa van zee, ipv aardolie voor de chemische industrie, dat noemen we dan bio based economy. Wellicht dat straks alleen het afval vande biobased economy wordt opgestookt en met CCS2 CO2 negatief wordt.
En wellicht dat we tegen die tijd helemaal niet meer zo veel centrales nodig hebben als nu.

Wat kan deze wetenschappelijke inspanning en investering in CCS2 en biomassa teelt op zee ons opleveren?

Onze inspanning, of eigenlijk die van wetenschappers en bedrijven, gaat ons Nederlandse centrales opleveren die klimaat neutraal zijn.
Op korte termijn kan Nederland al zichtbaar minder CO2 uitstoten, door de centrales die al op CCS zijn voorbereid, te dwingen dat ook in te bouwen.
Op langer termijn is het een mooi export product. En handel en transport in Olivijn.

De biomassa teelt op zee gaat wereld schokkende veranderingen opleveren, maar daar is nog wel wat werk te verzetten. Niet elke zee is zo rijk aan voedsel als de noordzee, maar dat is deel van het onderzoek. Ook hoe dat ecosysteem in de hand is te houden. Op het land hebben we dat ook geleerd, op zee is anders, maar de energie van de zon is er alvast.
Op korte termijn zouden we wellicht in het Markermeer kunnen beginnen.
Op de lange termijn hangt het af hoe deze kans zich ontwikkelt.
En dus hoe veel geld we investeren in onze toekomst.

Gaat het lukken om de opwarming zo snel af te remmen dat we Nederland boven water houden?

Dit bericht is geplaatst in duurzaam, invloed, politiek en getagd, , , , , , . Bookmark de permalink.

2 Reacties op CCS2 hoort op de Nationale Wetenschaps Agenda, om CO2 negatief te worden

  1. Omdat de reactie niet in 140 tekens past, hierbij mijn vraagtekens bij je verhaal.

    Je schrijft:

    Want alleen maar sluiten van centrales, verplaatst onze CO2 uitstoot naar buitenlandse centrales.

    Dat argument geldt net zozeer voor CCS. Ook dan vallen er CO2 rechten van Nederlandse kolencentrales vrij, die elders in Europa ingezet kunnen worden. Het is een valse voorstelling van zaken om dit als nadeel te noemen bij sluiten van kolencentrales en tegelijkertijd te beweren dat het niet optreed bij CCS of CCS2. De mogelijkheid om vrijkomende CO2 rechten aan een andere CO2 uitstoter te verkopen binnen de EU speelt bij elke CO2 reductiemaatregel. Het is zelfs de kern van een cap-and-trade handelssysteem: het hele idee is namelijk dat door de mogelijkheid om CO2 rechten te verhandelen bedrijven die het goedkoopst CO2 emissie kunnen verminderen dat als eerste zullen doen. Op die manier hoeft de overheid geen inzicht te hebben in de kosten van CO2 reductie per sector of bedrijf.

    Een import heffing op basis van CO2 inhoud ligt gevoelig binnen de WTO, het is de vraag of dat standhoud binnen bestaande internationale handelsregels. Frankrijk speelt al een hele tijd met het idee, maar heeft het naar mijn weten nog niet ingevoerd.

    CCS2, wordt de afgevangen CO2 omgezet in vaste stof. Dat gebeurt met bijvoorbeeld Olivijn (…) dit proces is op laboratorium schaal getest, nu nog een praktijk proef, pilot en opschaling.

    Opschalen naar pilot en vervolgens naar de omvang van een 500 tot 1000 GW kolencentrale is nogal een stap. Daar gaan nog wel wat jaren overheen. Reken op minstens 5 jaar. Dan moet je vervolgens hopen dat het allemaal goed gaat bij de opschaling, dat er geen onverwachte processen of tegenvallers zijn. Dat is een optimistische aanname, die ik niet deel. De kans op tegenvallers bij opschalen is reëel, hoeft geen showstopper te zijn. Kan wel vertraging opleveren.

    De nieuwe kolencentrale op de maasvlakte zou al CCS gaan doen, dus kunnen ze de afgevangen CO2 meteen met CCS2 omzetten in vaste stof. In Rotterdam zijn vast bedrijven die goed zijn in proces installaties, die in straat zijn zo’n kilometer diepe reageerbuis goed te laten werken. Bedrijven als Shell hebben ervaring met boren en het in stand houden van diepe gaten in de grond, en Shell heeft wel wat goed te maken, met CO2 uitstoot.

    Bedoel je hiermee dat Shell in ruil voor hun CO2 uitstoot als gevolg van olie en gas de kosten moet dragen voor de afvang van CO2 uitstoot van de kolencentrales van Eon, Engie en RWE; 3 bedrijven die ook wel wat goed te maken hebben in CO2 uitstoot (Engie is bv. <a href="https://www.theguardian.com/australia-news/2016/may/26/hazelwood-power-station-may-be-closed-or-sold-off-french-owner-says"eigenaar van de smerigste bruinkoolcentrale ter wereld)? Hoe wil je dat gaan regelen?

    Daarnaast: je stelt iedere keer dat het afvangen van CO2 bij verbranding van kolen centrales klimaatneutraal maakt. Hoe zit het dan met de CO2 emissies van winning en transport? Reken je die voor het gemak niet mee? En hoe zit het met de methaanemissie bij poederkoolcentrales? Steenkool bevat ongeveer 1% methaan. Door kolen te verpoederen komt dit vrij en vliegt dit zo de lucht in, met alle klimaatgevolgen van dien.

  2. Henk Daalder zegt:

    Bedankt voor je reactie, maar waarom ontbreekt hierbij elk toekomst perspectief. Juist dat soort onlogische blindheid zorgt er voordat we de politiek corrupt vinden.

    Je stelt dat het ETS er voor zorgt dat in Nederland uitgespaarde CO2 elders alsnog wordt uitgestoten.
    Twee argumenten:
    – Het ETS is zo fout, dat het niet zo lang meer houdbaar is. CO2 tax en vergelijkbaar, wordt steeds meer in beeld.
    – Maar het belangrijkste argument voor CCS2, niet CCS, is dat er zo stroom komt, waarvoor geen CO2 uitstoot is. Dus zijn er ook geen centrales elders in Europa, die die stroom alsnog opwekken. Want centrales met CCS2 blijven stroom opwekken.
    Er zijn alleen politici met visie nodig, die CCS2 verplicht stellen.

    Waarom vindt greenpeace dat het beter is om de CO2 uit russisch aardgas wel te accepteren, maar die uit kolencentrales niet, omdat er dan toch al gauw de helft minder CO2 per kWh uit komt.
    Die helft kan met het ETS ook elders weer opduiken.
    Een groene partij zet dan het uit het ETS halen van die vermeden CO2 in zijn programma.
    Benieuwd of Greenpeace dat ook bij GroenLinks doet.

    Ik noem Shell als bedrijf dat CCS2 als export product in de wereld kan verkopen, omdat ze er het meest aan doen, en er ook de kennis en kapitaal voor in huis hebben.
    Ze vragen ook letterlijk om regelgeving voor CCS, niet CCS2.
    Shell heeft door zijn omvang, nu nog, een license to operate. Daar zou de politiek NU gebruik van moeten maken.

    Natuurlijk
    Maar CCS is een verouderde techniek, want er zijn nog transport buizen nodig en putten die eeuwig bewaakt moeten worden.

    Dan nog die methaan uit kolengruis. Denk je echte dat een centrale die 500 miljoen uit geeft voor een verplichte CCS2 installatie, geen geld heeft om wat methaan bij een kolen maalder af te zuigen?

    Ik vind het extreem dom van vooruitstrevende politieke partijen dat ze zo weinig oog hebben voor CCS2, de innovatie er van en de export kansen.
    – Bij CCS2 zijn de oude aardgas leidingen niet meer nodig,
    – Er komt extra werk voor het mijnen van Olivijn.
    – Het rendement van de centrales gaat bij CCS niet omlaag, zoals bij het ouderwetse CCS.
    – Een het land dat de techniek het eerste ontwikkeld, heeft mooie export kansen.

    Daarnaast is er de urgentie van het klimaat probleem, we moeten CO2 negatief worden.
    Daarvoor is biomassa nodig, dat haalt CO2 uit de atmosfeer op een veel goedkopere manier dan de nu bekende technieken.
    Maar dat kan alleen op zee, omdat die zon nog niet benut wordt.
    Dat is weer een mega kans voor de WUR.
    Daarvoor zou Nederland het Markermeer moeten benutten, daar kunnen we experimenten doen met de teelt en oogst van biomassa in water. Daar is echte wetenschap voor nodig, voor zowel de teelt als het oogsten.
    Helaas is de politiek niet met de toekomst van Nederland bezig.

Laat een reactie achter bij Krispijn Beek Reactie annuleren

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Verplichte velden zijn gemarkeerd met *