Duurzaam warme woningen, kassen en kantoren, hoe?

Nota nul huizen blijven warm door isolatie

Help mee aan een visie op hoe we de komende 30 jaar onze woningen, kassen en kantoren duurzaam warm houden.
Deze gebouwen hebben gemeen dat we gewend zijn om ze met een gasgestookte ketel te verwarmen, en de warmte even snel weer weg lekt. Nu is aardgas kennelijk goedkoop. Hoe lang nog?
Maar hoe houden we alles lekker warm zonder dat aardgas en CO2 uitstoot? Het aardgas raakt op, wordt steeds duurder, en maakt ons afhankelijk van corrupte regimes en ministeries in eigen land. Ook de CO2 uitstoot moet stoppen.

Voordat die visie beschreven wordt, eerst nog een aantal observaties.

  • De aardgas inkomsten voor de landelijke begroting, maakt ook onze politiek corrupt, met als ergste voorbeelden de vvd en de PvdA, op dit moment. Zie ook het uitgelekte rapport over de gaswinning in Groningen, waarin gasbedrijven en de Staat, dus politiek,  de gevolgen van aardbevingen blijken te negeren
  • Het is al 30 jaar bekend hoe je nieuwe huizen energie neutraal bouwt, maar toch bouwen aannemers nog steeds huizen waar de warmte gewoon weg lekt. Op kosten van de gebruikers.
  • Monumenten moeten ook warm blijven, de vraag is of wanneer verander je toch het uiterlijk om de buitenkant te isoleren? Kastelen en kerken zijn vaak al een ratjetoe van stijlen. Kan warmte isolatie daar bij?
  • Nederlands openbaar bestuur, politiek en bedrijfsleven staat stijf van de fossiele corruptie. Dat blijkt uit de lage plek voor Nederland op duurzaamheids ranglijsten, hoe neutraliseren we dat?
  • Nederlandse bedrijven krijgen miljarden subsidie, maar worden niet duurzamer. Consumenten betalen juist veel meer belasting voor energie, en willen wel duurzaam worden.
  • Omdat de fossiele corruptie een Nederlandse anomalie is in de EU, kunnen we in deze visie toch uit gaan van natuurkunde een technische mogelijkheden. Maatregelen tegen corruptie blijven wel nodig, zie onderaan.

Hoe houden we onze woon en werkruimtes duurzaam warm? Daar gaat deze visie over.
Jaarlijks vervangen we ca 1% van de woningen in ons land, dus om in enkele decennia alles duurzaam warm te houden, zullen we bestaande woningen en kantoren moeten aanpassen. Ook bij monumenten zullen we bewust moeten afwegen welke veranderingen aan de buitenkant aanvaardbaar zijn om de isolatie te verbeteren.
Eengezinshuizen hebben de onvoordeligste verhouding tussen de buitenschil waar de warmte weg lekt en de binnen ruimte waar we wonen en werken.  Maar er zijn nu al vele bedrijfsgebouwen die energie neutraal zijn, juist omdat er in het gebouw al warmte wordt ontwikkeld door de vele personen die er in werken, en de apparatuur. Dus eigenlijk zouden energie neutrale kantoren nu de norm moeten zijn, en bedrijven die dat nog niet hebben, kunnen we stimuleren met een extra hoge energiebelasting. Waarbij zelf opgewekte duurzame energie, uit wind en zon,  natuurlijk belasting vrij wordt.
Het visie gedeelte voor woningen staat verderop.

Kassen
Kassen zijn een geval apart. We willen graag voedsel  waar veel licht en warmte voor nodig is, ook in de winter. En dat kan met kassen.  Gelukkig vangen kassen ook veel zonewarmte op, als die warmte in de zomer wordt opgeslagen met WKO, kan dat in de winter weer gebruikt worden. De kosten verhouding tussen WKO, evt aardwarmte en warmtenetten, bepaalt hoe goed die kassen geïsoleerd moeten worden, en hoe snel dat moet gebeuren.
Kassen gebruiken ook veel stroom voor de belichting van het gewas. Die stroom komt nu vaak van WKK die met aardgas motoren werken. Naarmate gas minder beschikbaar is, zullen kas ondernemers, dus ook moeten overschakelen op windmolens, ergens, om hun stroom schoon op te wekken. Wellicht zijn de isolerende glasdaken ook van transparante zonnecellen te voorzien, om te weinig stroom uit windmolens in de zomer zelf te compenseren. Of als oprolbare folie onder het kas dak, zodat in de winter geen licht verloren gaat.

Bedrijfsgebouwen en kantoren kunnen  dus nu al energie neutraal gemaakt worden, dat bewijzen de voorbeelden. Kassen zullen op tijd van het gas af moeten, met isolatie en WKO.

Blijft over, woningen hoe houden we die warm?
Voor flats geldt hetzelfde als kantoren, beter isolerende buitenschil en de rest warmtelekken met WKO aanvullen. Ook hier de warmte van de zomer met WKO bewaren tot de winter.

Andere warmtewet
Huishoudens met met een gemeenschappelijk warmte systeem zijn nu onderworpen aan de warmtewet. Ze moeten verplicht de gemeenschappelijke warmte voorziening gebruiken. Ze mogen wel zelf aanvullen, bijvoorbeeld met een eigen warmtepomp, of elektrische verwarming op stroom uit een stukje windpark. Maar de vastrecht kosten zijn zo hoog dat warmtewet slachtoffers er weinig mee opschieten.
Voor warmte uit een warmtenet geldt nu het principe “Niet Meer Dan Anders” NMDA, waarbij warmteklanten net zo veel zouden moeten betalen als een woning met een eigen CV ketel en warm water voorziening op aardgas. Echter, in de praktijk anno 2014 blijkt  dat NMDA ca 40% duurder is dan anders. Dit is een indicatie dat de regelgeving en het bedrijfsleven niet goed is in het beheren van gemeenschappelijke warmte voorzieningen, en de politiek zich corrumpeert, door te blijven toekijken, terwijl hun kiezers benadeeld worden.
Voor de toekomst moet er een vervanging komen voor NMDA, want CV ketels gaan verdwijnen.  Een mogelijke vervanging is een warmte berekening op basis van de ventilatie en warmtelekkage, en referentie warm water gebruik. De gebruiker weet dan hoeveel warmte ze theoretisch nodig hebben, en kunnen dan in vrijheid kiezen of ze de gemeenschappelijke warmte voorziening gebruiken en voor hoeveel GigaJoule. De rest moeten ze dan zelf vasthouden of elektrisch opwekken. Een jaarlijks overschot van de gemeenschappelijke WKO krijgen ze gratis, maar een overschrijding van de zelf overeengekomen warmte afname, kost extra.
Voor warm water kan ook een flatbewoner kiezen voor een eigen warmtepomp op de afgezogen ventilatie lucht. (al zijn die nu nog zo duur dat voorlopig alleen eigen woningen ze krijgen)
Dus voor gemeenschappelijke warmte voorzieningen geldt geen afname verplichting meer, maar een jaarlijkse offerte verplichting voor de diensten van de gemeenschappelijke warmte voorzieningen.

Om te voorkomen dat verhuurders niet isoleren maar wel dure warmte aan blijven bieden, moeten ze weglekkende warmte, gratis leveren. De norm voor flats wordt energie neutraal warm blijven, en wat toch weg lekt, vult de verhuurder aan. In deze norm zit ook een deel zelf opgewekte warmte, door apparatuur en de warmte van mensen zelf.

Woningen, vrijstaand of in blokken en rijen
Woningen hebben de meest ongunstige verhouding tussen warmte lekkage door de buitenschil en de in het huis opgewekte warmte. Maar ook de meeste ontwerpvrijheid. Het beste is de buitenschil aanpassen en veel beter isoleren. Platform 31 regisseert de ontwikkeling van industrieel vervaardigde buitenschillen. De pilots die ze nu organiseren, streven naar een energie neutraal huis, waarbij de nieuwe buitenschil tussen de 20 en 30 cm isolatie heeft. Dus bestaande woningen krijgen een dikke isolerende buitenkant, waardoor er nog maar weinig aardgas nodig is, om het warm te houden.
De pilots kosten nu nog 100.000 EUR per woning, maar het streven is ca 40.000 EUR. Daarmee kan het energie neutraal verbouwen, betaald worden met het geld dat nu naar de energierekening gaat. Dikke isolatie voorkomt gasverbruik, zonnepanelen en een stukje windpark wordt door de inwoners gebruikt om zelf stroom op te wekken. Hierbij blijkt dat eigendom van deze spullen de laagste energie en woonkosten oplevert. Dat komt omdat spaargeld van burgers het goedkoopste geld is, afgezien van geld van de overheid. Door de storomverbruikers zelf te laten kiezen welk aanbod op de markt zij willen benutten, ontstaat weer een vraag gestuurde markt ipv een subsidie geregisseerde markt.  Zo zou het best kunnen dat burgers liever een eigen stukje windpark kopen dan nog meer isolatie.

Balans tussen kosten voor isolatie, warmteopslag, zonnecollectoren
Het is duidelijk dat goede isolatie de kern van energie neutraal is. Maar door de corruptie in de bouwketen, is kennis over energie neutraal bouwen die al 30 jaar bekend is, niet benut, en hebben we nu woningen met een extreme mix van niet geïsoleerd tot best goed geïsoleerd, en nog steeds, heel weinig nieuwbouw woningen die nu al energie neutraal zijn.
Daarom zullen de eigenaren en evt huurders in deze extreme mix per geval een keuze moeten maken wat de voordelige balans is tussen warmte vasthouden, terug winnen, lokaal van buiten halen (lucht bodem) en lokaal elektrisch opwekken of via een warmtenet krijgen, of een buurt WKO.
Houtkachels zijn zo extreem vervuilend, dat ze verboden moeten worden, tenzij de gebruikers de rook binnenshuis houden. Of in een buurt stook installatie, met goede filters.

Maat: de lengte van het stookseizoen in dit huis is 2 weken
Om in  deze balans tussen een nieuw isolerende buitenschil, warmtepomp, warme opvangen en opslaan, de kosten en baten inzichtelijk te maken, kan het experimenteren, zoals Platform 31 dat doet, uitgebreid worden met een maat voor de lengte van het stookseizoen.
In een gemiddeld huis van vandaag, stookt de CV ketel van september tot april aardgas, om de weglekkende warmte aan te vullen.
In een beter geïsoleerd huis kan dat van november tot maart.
Met eigen warmteopslag in huis en zonnecollectoren is bijverwarmen nog nodig in december en januari.
Dat beetje kan dan ook elektrisch. Of met nog meer isolatie of een kleine warmtepomp.
Om dergelijke oplossingen snel te ontwikkelen, is marktwerking nodig en subsidie voor gebruikers en woningen eigenaren om die producten in ontwikkeling gemakkelijk uit te proberen, zonder zelf veel risico te lopen.
Dus subsidie voor consumenten, die zelf de goede bedrijven uitzoeken die iets goeds aanbieden, marktwerking voor de warmte consument.

Anti corruptie maatregelen
De warmte consument subsidie geven ipv bedrijven, introduceert weer marktwerking. Dat geeft corruptie minder kans. Ook warmtenetten moeten dan concurreren.
Geen belasting meer op zelf opgewekte, duurzame stroom of warme. Alleen zonnepanelen, zonnecollectoren, warmtepompen op stroom of zonnewarmte en windparken komen hiervoor in aanmerking. Nieuwe technieken kunnen aan deze lijst worden toegevoegd, zoals geothermie als ze betaalbaar worden. Bij gemeenschappelijke voorzieningen, die verder vrijwel automatisch werken, zoals die geothermie, windparken en zonneweides, is of de overheid eigenaar of de verbruikers zelf, elk huishouden een stukje voor eigen gebruik.
Commerciële bedrijven zijn alleen investeerder of eigenaar, als er ondernemerschap nodig is voor de exploitatie, zoals bij biogas installaties en biomassa handel, en natuurlijk de exploitatie van fossiele centrales met CCS, en de inkoop van afvalwarmte.
Vergelijk dit met woonwijken, waar inwoners zelf een kavel kopen. Dat woont goedkoper dan een huurhuis, voor hetzelfde woonoppervlak.

Dus om de invloed van corruptie jegens consumenten van politiek en bedrijven te reduceren:

  • Maak consumenten eigenaar van gemeenschappelijke voorzieningen, als die voorzieningen verder automatisch werken, zoals bij WKO, geothermie, windparken en zonneweides.
  • Geef niet bedrijven maar consumenten subsidie om de volgens hen beste bedrijven te stimuleren door juist hun dienstenen producten te kopen.
  • Maak de informatie voorziening, en evaluatie van producten transparant, met onafhankelijke vergelijkingen, en transparante vergelijkingstechnieken.
  • Zelf opgewekte duurzame stroom of warmte is belastingvrij, zolang de installatie in stand gehouden wordt. Maar belasting tarieven kunnen veranderen voor nieuwe installaties. De transitie en de urgentie waar we voor staan, vereist bescherming van de zwakste partijen, consumenten.
  • Aardgas baten blijven voortaan buiten de overheidsbegroting. De opbrengst gaat naar een fonds voor stimuleren en financieren van duurzame installaties, of subsidie voor consumenten.
  • Investeringen in energie neutrale verbouw en en de rente op leningen hiervoor kunnen worden afgetrokken van de inkomsten belasting. Dit soort aankopen zijn vrijgesteld van BTW of vallen in het lage tarief.
  • Nieuwbouw plannen voor woningen, kantoren en andere bedrijfsgebouwen en kassen, zijn vanaf 2016 energie neutraal. of beter.
Dit bericht is geplaatst in duurzaam, Geen categorie, invloed, politiek en getagd, , , , , , , , , , , , , , . Bookmark de permalink.

1 Reactie op Duurzaam warme woningen, kassen en kantoren, hoe?

  1. Pingback: Energietransitie advies aan de RLI, burgers eigenaar - Iedereen een stukje windparkIedereen een stukje windpark

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Verplichte velden zijn gemarkeerd met *