Waarde creëren met een regionaal windplan

Uit Duurzame Brabanders

Ga naar: navigatie, zoeken
Mooi Windpark
Als je een beetje nuchter naar de toekomst kijkt, dan besef je dat er veel meer windmolens in het landschap gaan komen dan nu het geval is. Dat komt doordat windmolens nu en in de toekomst de goedkoopste en voor iedereen bereikbare energie leveren. In Nederland valt dat niet zo op, maar in de landen om ons heen wordt druk gebouwd. Wereldwijd wordt er sinds al 2008 meer windpark vermogen dan fossiel opwekvermogen gebouwd. Niet op zee, vooral op het land. Ook het huidige kabinet wil vooral wil vooral windmolens op het land. Helaas vinden ambtenaren windmolens lelijk, en dat houden ze kennelijk graag in stand. Terwijl er juist grote windmolens ook mooie windparken zijn te ontwerpen.

Mooi betekent hier 2 dingen:

  1. Visueel mooi in het landschap ontworpen, een enkele rij windmolens met voor en achter die rij geen andere windmolens in beeld, de vide op de goede manier toegepast.
  2. Inwoners van de regio zijn mede eigenaar en krijgen hun deel van de winst. Je eigen windpark is altijd mooier dan dat van een anoniem bedrijf dat verdient aan jouw wind.

Ook in Nederland zal uiteindelijk elke regio zijn windparken bouwen. Echter, wie gaat dat windpark bouwen, het fossiele energiebedrijf voor de eigen winst en buitenlandse aandeelhouder, of de bevolking in de regio voor zichzelf en een duurzamere wereld? Hoe dan ook, die windmolens komen er toch. Als de inwoners het zelf doen, kan het een mooi windpark worden, met respect voor het landschap ontworpen.

Met de aanpak op deze pagina ontstaat een landschap met spaarzaam windmolens dat er nog steeds mooi en rustig uitziet. Het gaat om ontwerpregels voor visueel mooie windparken. Zie de Voorbeelden mooie en lelijke windparken Door die toe te passen, komen er niet overdreven veel windmolens op een kluitje, maar worden de kansen en opbrengsten eerlijk verdeeld over de bevolking en het landschap. En de bevolking krijgt de kans mee te doen, bij het ontwerp, en later bij de opbrengst. Deze aanpak heeft bewezen meer en sneller duurzame energie op te leveren.

  • Deze aanpak is gedeeltelijk gevolgd in de Wieringermeer, vooral het visueel ontwerp.
  • Wil je op de hoogte gehouden worden geef je dan op bij Pak de Wind


Inhoud

De waarde van een Regionaal windpark ontwerp

Meestal maakt iedere initiatiefnemer een eigen ontwerp voor alleen zijn eigen stukje windpark. Maar het zou beter zijn als alle windparken in de regio als een geheel ontworpen worden. Visueel kan dan meer een geheel ontstaan. En daardoor zullen er ook minder problemen zijn met het draagvlak. Niet alleen omdat het een mooier geheel wordt, maar vooral doordat "de regio" regiobreed afweegt hoeveel en waar hun eigen windmolens komen.

De extra waarde ontstaat op twee punten:

  • Door de meer integrale afweging ontstaat een mooier landschap met meer draagvlak. Inwoners hebben vanaf het begin de kans zich te identificeren met hun windmolens
  • Als het windplan voor de hele regio is opgesteld, kunnen de kavels in het ontwerp verkocht worden.
  • Doordat er meer draagvlak is, zijn de parken sneller en wellicht met lagere ontwikkelkosten gerealiseerd.
  • Door deze aanpak stijgt de kans dat omwonenden een eigen aandeel krijgen in het park, waardoor voor hen er meerwaarde ontstaat. De opbrengst in de eigen regio blijft, ipv naar een vreemd energie bedrijf of anonieme investeerder. De grondeigenaar komt zo op achterstand, maar een windpark is van grotere betekenis, dan alleen de grond waar het op staat. Ook inwoners moeten een kans krijgen financieel te participeren in een windpark in hun landschap. In Denemarken is dit wettelijk vastgelegd, en ze hebben wereldwijd een grote voorsprong opgebouwd.

De lokale overheid moet hier zijn bestuurlijke rol oppakken en vasthouden, blijkt in de praktijk. Deze aanpak is een synthese van wat elders blijkt te werken

Ontwerpregels voor mooie windparken

Iets wat mensen niet waarderen, is als het vol staat met windmolens, zeker als de het er uit ziet alsof windmolens "door elkaar heen draaien". Veel windparken worden nog als "mooi stippel patroon op de kaart" ontworpen. In de toekomst zal dat vooral met visuele criteria gebeuren.
Daarom zijn de volgende ontwerpregels ontwikkeld: (Architect Pros ten Hove van Arcadis)

  • Windparken moeten voldoende visuele rust houden in het landschap
  • Door enkelvoudige rijen windmolens in het landschap te ontwerpen
  • Die rijen zodanig in het landschap te plaatsen, dat er toch stukken horizon leeg zijn (visuele rust)
  • Op plaatsen waar meerdere rijen windmolens zichtbaar zijn, die rijen ver genoeg uit elkaar te plaatsen, zodat altijd maar 1 rij op de voorgrond staat en de andere rijen ver genoeg weg staan, zodat ze echt "achtergrond" zijn
  • Hou de rijen zo vloeiend mogelijk of recht. Het blijkt dat knikken in een lijn, hoe flauw ook, tot een onrustig beeld leiden. Wat wel kan is rechte lijnen met een vloeiende bocht verbinden. Er ontstaat door die vloeiende verbinding weer een geheel, wat weer visuele rust oplevert.
  • Echte participatie van de inwoners van de regio is essentieel voor een mooi windpark. Niet iedereen zal echt geïnteresseerd zijn, maar inwoners moeten de kans krijgen lid te worden van de coöperatie die eigenaar is van het windpark, of ze moeten een aandeel in het windpark kunnen kopen. Echter, rijkscondities in regelgeving en belasting, maken dit niet echt aantrekkelijk. Maar ook niet onmogelijk.

De gemeente Wieringermeer heeft deze regels toegepast voor Windplan Wieringermeer maar participatie is een verhaal apart.
Concept voorbeelden voor regio's staan op Windparken Wiki

Het belang en nut van intergemeentelijke samenwerking

Windparken en windmolens zelf zijn zo groot dat ze op behoorlijke afstand te zien zijn. Visuele rust vraagt om lange lijnen en minder korte en losse stukjes windpark. Een windpark, een rij windmolens, zal dus al gauw meerdere gemeentes omvatten. En omdat er voldoende afstand tussen de lijnen moet blijven, zullen windmolens in de ene gemeente vereisen dat ze daar in de buurt in de andere gemeente niet kunnen.

Bovendien zou het best kunnen dat de ene gemeente wel duurzaam wil worden dat de ene gemeente meer windmolens nodig heeft dan er plek is in de gemeente, en graag alleen al daarom wil samenwerken met een andere gemeente. Ook daarom is het nuttig een hele regio in ogenschouw te nemen en voor dat hele gebied te bekijken waar het beste de windmolens voor het hele gebied kunnen komen. Zoiets kan een regio het beste samen met de bevolking doen, een architect kan enkele mogelijke ontwerpen maken. Zo wordt onderzocht hoeveel windmolens een landschap nog kan hebben. Daarbij is voor de perceptie belangrijk of de inwoners worden buitengesloten of participeren in het ontwerp en de exploitatie van het windpark. Wordt het windpark alleen van de ene boer met grond, of buitenlands energiebedrijf,
of wordt het windpark van en voor de inwoners van de regio (waar de grondeigenaren wellicht een grotere aandeel in hebben dan de inwoners?

Door voor een hele regio een windplan te maken, kan de ene gemeente met de andere overleggen of zelfs onderhandelen, wat ze elkaar gunnen in ruil voor medewerking.
Uit deze regionale aanpak, blijkt ook hoeveel van de benodigde duurzame energie, regionaal is op te wekken, want dat zal grotendeels bepaald worden door de hoeveelheid windenergie in de regio.

Schat de haalbare mate van duurzaamheid van de gemeente of regio

Aanpak:

  • Ga even uit van windmolens van 3 MW
  • plan rijen windmolens in het landschap, op de minst bewoonde plaatsen
  • Elke km (2 molens) leveren duurzame stroom voor 8000 inwoners en hun elektrische gezinsauto
  • Eerst komen de inwoners, daarna deelnemende bedrijven en de lokale overheid en infrastructuur. Wat dan nog over is, wordt verkocht.
  • Eerste doel: zelf genoeg stroom opwekken voor alle inwoners van de regio, met lijnvormige windparken.
  • Thuisopwekking, zoals met zonepanelen, verlaagt de regionale behoefte.

Doordat er alleen met lijnvormige windparken gewerkt wordt, is eenvoudig te bepalen hoeveel inwoners duurzaam worden met de gekozen lijnen.

Green deal met de overheid

Het bovenstaande levert een windparken ontwerp op. Dat wordt verdeeld in kavels, die gefaseerd gebouwd kunnen worden, of alles in een groot project. In ieder geval zullen veel burgers een eigen kavel hebben in voor eigen gebruik en dat van hun elektrische auto. Burgers nemen deel in de bouw van het wondpark oor lid te worden van een coöperatie.

De overheid maakt de ontwikkeling van dit plan mogelijk door de kosten te helpen voorfinancieren. Voor de bouw en exploitatie is geen subsidie nodig, maar wel de zelflevering constructie of coproductie regeling is wel nodig. Daarbij wordt stroom voor eigen gebruik, belastingvrij getransporteerd van het windpark, naar het huisadres. Diederik Samsom van de PvdA heeft daar op 31 mei 2011 een wetswijziging voor ingediend.

De voor-gefinancierde ontwikkelkosten worden in de exploitatiefase terug betaald. Uiteindelijk wordt het windpark betaald door de inleg van de deelnemende burgers, zij investeren 3 tot 5000 EUR en hebben daarmee een stukje windpark dat voldoende stroom levert voor hun huishouden en de toekomstige elektrische auto.

De overheid mist op deze manier de inkomsten van de energiebelasting, maar hoeft ook geen SDE subsidie te geven. Netto blijkt dit 230 miljoen minder inkomsten op te leveren, voor 1000 MW windparken. Dat extra geld gaat naar dienstverleners die de deelnemers inhuren. De BTW die dat oplevert gaat weer van die 230 miljoen af.

Voor de deelnemers geldt dat ze in hun stukje windpark hun eigen stroom opwekken, en die stroom gratis en belastingvrij krijgen. Maar ze betalen wel BTW over de dienstverlening, zoals het balanceren van de opgewekte en verbruikte stroom, en voor verzekering en financiële dienstverlening. Bovendien betalen vooral burgers heel erg veel capaciteitstarief, een soort wegenbelasting op het elektriciteitsnet. Dus is het terecht dat ze geen belasting betalen over hun eigen stroom.

Zie ook http://www.guldenlijn.nl/windparken/mwiki/index.php/Coproductie_stroom_is_belastingvrij

Zo maak je een begin met een duurzame regio, begin een regionale windwerkgroep

Geef je op voor eventuele deelname in een regionale windwerkgroep die het bovenstaande gaat uitwerken voor de eigen regio.

Actieplan:

  1. Bepaal de regio, hoe werken de gemeentes al samen
  2. Bepaal voor dat gebied de bekende zoekgebieden voor windenergie, evt in overleg met gemeentes en regionale duurzaamheids coördinator, maar wacht daar niet op.
  3. Voeg daar de rest van de geschikte gebieden aan toe, zoals water, bos en natuur
  4. Schets met enkele lange lijnen, binnen die mogelijkheden wat het mooie potentieel is aan windenergie.
  5. Met 3 MW windmolens en 7 MW windmolens
  6. Daaruit volgt het echte potentieel en de mate waarin jouw regio duurzaam kan worden. Voor meer duurzame energie heb #je de buren nodig, of een aandeel in een windpark op zee. Maar dat is vooralsnog een stuk duurder.
  7. De keuze is aan de windwerkgroep
  8. Ga met je plan en schets naar de gemeente, de raad en de regionale duurzaamheids coördinator.
  9. Laat de gemeente jullie plan vergelijken met de eigen duurzame ambitie.
  10. Ga nu naar de grondeigenaren, uiteindelijk heb je die nodig. Staatsbosbeheer en andere overheids grond gebruikers en beheerders zijn ook heel geschikt.


Op de hoogte blijven? Geef je op bij http://www.pakdewind.nl

Persoonlijke instellingen